Sivrisinekler yoluyla bulaşan viral hastalıklardan biri olan Dang humması, son dönemde yeniden dikkat çekiyor. Halk arasında “kırık kemik humması” olarak da bilinen bu hastalık, özellikle şiddetli kas, eklem ve kemik ağrılarıyla kendini gösteriyor.
Dang virüsü nedir?
Dang virüsü, Aedes cinsi dişi sivrisineklerin ısırması sonucu insanlara geçen bir patojen. DENV-1, DENV-2, DENV-3 ve DENV-4 olmak üzere dört farklı serotipi bulunuyor.
Türkiye’de durum ne?
Şu ana kadar tespit edilen vakalar genellikle yurt dışı seyahatinden dönen kişilerde görülüyor. Türkiye’nin özellikle sahil bölgelerinde Aedes albopictus sivrisineklerinin bulunduğu belirtiliyor. Yurt dışından virüs taşıyan bir kişinin gelmesi durumunda yerel bulaş riski de ortaya çıkabiliyor. Komşu Orta Doğu ülkelerinde de virüsün bazı serotiplerinin aktif olduğu biliniyor.
Belirtiler ne zaman ve nasıl ortaya çıkıyor?
Belirtiler genellikle ısırktan 4-10 gün sonra başlıyor. Öne çıkan bulgular şunlar:
- Yüksek ateş
- Şiddetli kemik, kas ve eklem ağrıları
- Göz arkasında ağrı
- Baş ağrısı ve aşırı yorgunluk
- Cilt döküntüleri
- Küçük kanama noktaları
- Mide bulantısı, kusma ve iştahsızlık
Riskli bölgelere seyahat sonrası bu şikayetler görülürse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
İnsandan insana bulaşır mı?
Hayır. Doğrudan temas, öpüşme veya solunum yoluyla bulaşmıyor. Temel bulaş yolu, virüsü taşıyan dişi sivrisineğin ısırması. Virüslü bir kişiyi ısıran sivrisinek daha sonra başka insanlara da virüsü taşıyabiliyor.
Ölümcül olabilir mi?
Bazı vakalarda hastalık ağır seyrederek hayati tehlike yaratabiliyor. Damarlardan sıvı sızması, tansiyon düşüklüğü, iç kanama ve organ yetmezliği gibi komplikasyonlar risk oluşturuyor. Bir serotiple enfekte olan kişi o serotipe karşı bağışıklık kazanabiliyor, ancak farklı bir serotiple yeniden enfekte olursa hastalık daha ağır geçebiliyor.
Tedavisi var mı?
Virüsü doğrudan yok eden spesifik bir antiviral ilaç henüz yok. Tedavi, sıvı-elektrolit dengesini korumak ve belirtileri hafifletmek üzerine kuruluyor. Ağrı ve ateş için ilaç kullanılırken kanama riskini artırabilecek ilaçlardan kaçınılması gerekiyor. Bu nedenle herhangi bir ilaç almadan önce mutlaka hekime danışılmalı. Bazı ülkelerde aşı seçenekleri bulunuyor; ancak en etkili korunma yöntemi sivrisinek ısırığından uzak durmak.
Nasıl korunulur?
- Sivrisinek kovucu ürünler kullanın
- Uzun kollu, vücudu örten kıyafetler tercih edin
- Ev ve çevresindeki durgun su birikintilerini temizleyin
- Riskli bölgelere seyahatte ekstra önlem alın
Seyahat dönüşünde ani başlayan ateş, baş ağrısı, göz arkasında ağrı, kas-eklem ağrıları, döküntü veya kanama gibi belirtiler ortaya çıkarsa gecikmeden sağlık kontrolü yaptırın.
Bir yanıt yazın